Ida Los-Bonten – schrijver onder pseudoniem Johannes; schreef over ernstige maatschappelijke onderwerpen op geheel eigen wijze

Ida alias Johannes In het najaar van 1853 adverteerde de Dordtse boekhandelaar en uitgever Pieter Los Gzn. (1815-1888) met het boek Blikken in de hut van oom Tom, in de christen- en in de heidenwereld, om mij heen en in mij zelve, door Johannes. Achter dat pseudoniem ging zijn eigen vrouw schuil: Ida Los-Bonten (1812-1869). “De schrijfster behandelt op de haar eigene wijze eenige hoogst ernstige onderwerpen, die niet kunnen nalaten de meeste belangstelling in te boezemen. Voorts strekt de helft der opbrengst ten voordeele van de afschaffing der slavernij, waarvan reeds een gedeelte is uitgekeerd.”

Uncle Tom’s Cabin (1852) van Harriet Beecher-Stowe, ook in Nederland meteen populair, diende als inspiratiebron. Over Ida Bonten schreef Cees Houtman, emeritus hoogleraar in Kampen, onlangs een artikel over haar in het tijdschrift Boekenwereld. Ida Bonten groeide op tussen boeken en papier. Haar vader, Engel Bonten, dreef een boekhandel op de Voorstraat bij de Vuilpoort.

Na zijn dood in 1833 zette zijn weduwe, Maria van Asperen, de zaak voort. In 1835 deed zij de boekhandel over aan een ondernemende jongeman, Pieter Los Gzn. Hij trouwde in 1841 met haar dochter Ida.

Ida Bonten schreef poëzie en proza voor volwassenen en kinderen. Haar eerste stukken verschenen in het door Los uitgegeven tijdschrift Leidsman der jeugd. Uit zielsverwantschap met de apostel koos zij voor het pseudoniem Johannes.

Ida Bonten schrijft onderhoudend. De entourage is de negentiende-eeuwse standenmaatschappij met haar structurele misstanden. Haar oeuvre weerspiegelt het geloof in de goddelijke voorzienigheid. Bijbelteksten en Bijbeltaal horen bij het stramien van haar verhalen.

Door de bijzondere aandacht voor de Bijbel onderscheidde Ida Bonten zich van haar schrijvende protestantse tijdgenoten, bij wie de moraal centraal stond. Van huis uit behoorde Ida Bonten tot de Waalse gemeente.

De personages in haar werk, die worstelen met vragen van zonde en eeuwig behoud, getuigen van haar bevindelijke inslag. Na haar dood gaf Pieter Los Gzn. de boekhandel op en nam hij een beroep aan naar de Gereformeerde Gemeente onder ’t Kruis in Leiden.

Kopij Kerk op Dordt, jg. 7 nr. 12, 10 juni 2016 rubriek Des tijds

 

Voorgedragen door Peter Dillingh

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *