Charlotte van Praag – lerares Duits en sociaal bewogen ereburgeres

Charlotte van Praag heeft ter nauwernood de 2de Wereldoorlog overleefd. 

Zij was lange tijd lerares Duits op het Christelijk Lyceum in Dordrecht. Tot op hoge leeftijd bleef zij zich inzetten om misstanden aan de kaak te stellen. Voor autoriteiten was zij lang niet makkelijk. Zij rustte niet voordat een misstand in haar ogen werd opgelost. Ze werd ook wel ‘het geweten van Dordrecht’ genoemd.

Door het Weizigtpark is het pad naar haar genoemd: het Charlotte van Praagpad.

Charlotte van Praag was een VVAO-ster (Vereniging van Vrouwen met Hogere Opleiding). In 2019 viert de afdeling Dordrecht haar 13e Lustrum, de 65e verjaardag. Er zijn plannen om als onderdeel van dit 13e Lustrum extra aandacht te hebben voor Charlotte. En om haar als een Dochter van Dordrecht te nomineren.

Er komt een uitgebreidere aanvulling op deze nominatie. 

Foto van website Stolpersteine Dordrecht

Genomineerd door Geesken Bloemendal

Lees ook het artikel op Dordrecht.net

 

ONTHULLING CHARLOTTE VAN PRAAGPAD OP WOENSDAG 13 JUNI 2012 VAN 13.30 TOT 15.30 UUR

Dames en heren,

Charlotte van Praag was mijn goede vriendin. Wij leerden elkaar kennen bij de VVAO (Vereniging van Vrouwen met Academische Opleiding), waar wij elkaar vonden in onze strijd tegen alle veranderingen (en in onze ogen verslechteringen) in het onderwijs. Zij was destijds gepensioneerd lerares Duits en ik was lerares Frans. Al snel zagen wij elkaar wekelijks, omdat we samen boodschappen deden bij Albert Heijn. Ik haalde haar op en bracht haar thuis. Daar schonk zij dan een heerlijk kopje kruidenthee voor mij in. Zij was zo blij met haar flatje en dat prachtige uitzicht op het Weizigtpark. Steevast zat daar een reiger op een tak; die noemde zij haar vriend. Overal in haar kamer lagen mooie sierstenen. Wij spraken uren over de vele contacten die zij nog had met oud-leerlingen, onder ander de heer Elco Brinkman (die zij ook regelmatig benaderde als het nodig was), en haar vriendschappen, onder ander met het gezin Van Alphen en het gezin van beeldend kunstenaar Hans Petri. Wij bespraken de stand van zaken in Dordrecht en in de rest van het land. Zij was heel uitgesproken en regelmatig zei ze: “Je kunt je niet voorstellen wat een domme besluiten er worden genomen”. Wij waren beiden zeer bezorgd over de verminderde aandacht voor de talen. Op een bepaald moment bedacht zij dat er een wedstrijd moest komen met kruiswoordpuzzels op de verschillende middelbare scholen. Zij maakte zelf een Duitse, een lerares van het Gymnasium de Engelse en ik de Franse kruiswoordpuzzel. Het werd een groot succes, met een echte prijsuitreiking.

Over haar verleden, met name het leven in het concentratiekamp, vertelde zij niet zo veel. Wel hoorde ik dat zij vlak voor de oorlog, tijdens een studieperiode in Duitsland, door een goede vriend was meegenomen naar een bijeenkomst waar Hitler sprak. De vriend was enthousiast, maar zij voelde meteen dat Hitler een foute man was. De vriendschap met haar studiegenoot was daarna snel bekoeld. Vlak voor het einde van de oorlog mocht zij samen met haar zuster uit het kamp vertrekken en naar Zwitserland gaan, in ruil voor verband en geneesmiddelen. Helaas is haar zuster toch snel na de oorlog overleden. Charlotte pakte haar leven weer op en werd lerares Duits op het Christelijk Lyceum in Dordrecht. Zij was niet haatdragend. Ik heb haar daar altijd om bewonderd. Het gezin van de heer Van Alphen, directeur van de school, werd haar nieuwe familie. Eén gebeurtenis op de school wil ik u niet onthouden: een leerling, zoon van de omgekomen Dordtse verzetsheld Beekman, naar wie in Dordrecht een straat vernoemd is, wilde geen Duits leren. De moeder vroeg Charlotte om raad. Met veel geduld en begrip heeft zij de jongen weten te overreden om toch haar lessen te volgen.

Charlotte noemde zichzelf de waakhond van Dordrecht en het is niet voor niets dat zij de bronzen eremedaille van de stad Dordrecht heeft ontvangen. Door haar vasthoudendheid gingen alle deuren voor haar open en kreeg zij het onder andere voor elkaar dat er liften op het station werden geplaatst en dat de theetuin er kwam. Zij heeft mij daar regelmatig een kopje thee ingeschonken.

Wat zij uit de oorlog heeft overgehouden is onder andere haar niet aflatende strijd voor rechtvaardigheid en haar grote belangstelling voor de jeugd, die de wereld een stukje beter moest maken, maar ook haar wens om de privacy te beschermen. Zij wilde bijvoorbeeld geen bonuskaart van AH op haar naam, maar koos voor een anonieme. De eenwording van Europa baarde haar in zoverre zorgen, dat zij bang was dat Nederland ondergesneeuwd zou worden. Ze zei: We moeten de Benelux weer nieuw leven inblazen.

Door een gemene val kwam zij in een verpleeghuis terecht en niet lang daarna is zij overleden. Ik zal haar nooit vergeten. Het is niet meer dan terecht dat er nu hier een Charlotte van Praagpad komt. Ik ben er trots op dat ik haar gekend heb. Ik mijn keuken hangt nog een door haar geschreven briefje dat zij mij schreef toen ik het even moeilijk had:

Niet winnen en toch overwinnen
Is de grootste zege die men kan verzinnen
Als het verlies je kan versterken,
Dan zal je pas je zege merken.

Met veel genoegen onthul ik dit bord.

Nancy Witsen Elias

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *